Adele

I heard that you’re settled down
That you found a girl and you’re married now
I heard that your dreams came true
Guess she gave you things I didn’t give to you

Old friend, why are you so shy?
Ain’t like you to hold back or hide from the light

I hate to turn up out of the blue, uninvited
But I couldn’t stay away, I couldn’t fight it
I had hoped you’d see my face and that you’d be reminded
That for me, it isn’t over

Never mind, I’ll find someone like you
I wish nothing but the best for you, too
Don’t forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love, but sometimes it hurts instead
Sometimes it lasts in love, but sometimes it hurts instead

You know how the time flies
Only yesterday was the time of our lives
We were born and raised in a summer haze
Bound by the surprise of our glory days

I hate to turn up out of the blue, uninvited
[. From: http://www.elyrics.net/read/a/adele-lyrics/someone-like-you-lyrics.html .]
But I couldn’t stay away, I couldn’t fight it
I had hoped you’d see my face and that you’d be reminded
That for me, it isn’t over yet

Never mind, I’ll find someone like you
I wish nothing but the best for you, too
Don’t forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love, but sometimes it hurts instead, yeah

Nothing compares, no worries or cares
Regrets and mistakes, they’re memories made
Who would have known how bittersweet this would taste?

Never mind, I’ll find someone like you
I wish nothing but the best for you
Don’t forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love, but sometimes it hurts instead

Never mind, I’ll find someone like you
I wish nothing but the best for you, too
Don’t forget me, I begged, I remember you said
Sometimes it lasts in love, but sometimes it hurts instead
Sometimes it lasts in love, but sometimes it hurts instead

————————————————————————————–

Чи минь бодлоо цэгцэлж,

Сэтгэлдээ таарах нэгэнтэй учирлаа гэв үү?

Тэгээд чи түүнтэй гэрлэж,

Мөрөөдөл чинь биелсэн гэв үү?

Найз минь дээ, найз минь

Ичингүйрэн дальдчих хэрэг юун

Нуугдаж эсвэл чимээгүй алга болдог нь

Чи биш, би мэднэ…

Хүсээгүй байхад чинь гэнэтхэн гарч ирсэндээ

Өөрийгөө зүхэвч хараад сууж тэвдсэнгүй

Үүнийгээ ч нуухгүй, яаж ч чадахгүй нь

Өөрийгөө л чамд мартуулахгүйг хүснэ…

Зүгээр дээ, би чам шиг хүнтэй учирч л таараа

Чамдаа сайн сайхныг л хүсье дээ

Намайг битгий мартаарай гэж гуйхад минь

“Дурсамж хааяа хайр мэдрүүлдэг ч хааяа зүрх зүсэн өвтгөдөг” гэж

Хэлж байсныг чинь санаж байна…

Цаг хугацаа харван одлоо ч

Хөвхөн мананд хөвөн жингүйдэж,

Унаж, боссон дурсамжаар дүүрэн

Хамтдаа байсан өдрүүд өчигдөр мэт тодхон

Хүсээгүй байхад чинь гэнэтхэн гарч ирсэндээ

Өөрийгөө зүхэвч хараад сууж тэвдсэнгүй

Үүнийгээ ч нуухгүй, яаж ч чадахгүй нь

Өөрийгөө л чамд мартуулахгүйг хүснэ…

Яамаар ч юм бэ дээ, мэдэхгүй,

Санаа зовохгүй, юуг ч хайхрахгүй,

Дурсамж болон үлдэх харамсал, алдаа бүхэн

Ийм гашуун байх юм гэж хэн саналаа…

Зүгээр дээ, би чам шиг хүнтэй учирч л таараа

Чамдаа сайн сайхныг л хүсье дээ

Намайг битгий мартаарай гэж гуйхад минь

“Дурсамж хааяа хайр мэдрүүлдэг ч хааяа зүрх зүсэн өвтгөдөг” гэж

Хэлж байсныг чинь санаж байна…

гээд орчуулчлаа би…

гэнээ

Tweet This Post

Алдагдсан Диваажин, Лусидас, Христийн төрсөн өглөөний тухайд, Соннетууд, Ареопажитика*

Милтоны амьдрал гэрэл гэгээтэй нээгдэж, харанхуйн дунд хаагдсан юм. Кэмбрижийн Христийн Коллежид нэгэн сайн хүүг тал нь үнэ цэнэгүй, тал нь гайхамшигтай хэмээн хочилдог байсан бөгөөд түүний урт үснээс нь болж түүнийг сургуулийнхан нь мөн Христийн Коллежийн Хатагтай хэмээн дууддаг байсан байна. Тэрээр өөрийн мэргэжлээ эртнээс олж мэдсэн бөгөөд тэр нь яруу найраг, сонгодог уран зохиол байсан аж. Дөнгөж л 21 настайдаа “агуу яруу найрагч” болохоор өөрийгөө зарласан байна. Эцгийнхээ хөдөө гэрт  жилийн туршид уншиж, бие даан суралцсаж байхдаа Lycidas хэмээх нас барсан андыхаа дурсгалд зориулсан шүлгээ бичсэн юм. Үүнийхээ дараа (1632 – 1638) Европоор хоёр жил орчим аялсан байна. Энэ хугацаанд Сэргэн Мандалтын Үеийн бусад хүмүүнлэгийн ухаанчдын нэг байсан. “Эцэг минь намайг балчир наснаас минь л эхэлж уран зохиолд сонирхолтой болгосон бөгөөд 12 наснаасаа хойш хичээлээ, давтлагаа хийж дуусгалгүйгээр шөнө дундаас өмнө орондоо тоотойхон орж байсан” хэмээн Милтон 1654 онд тэмдэглэн үлдээсэн байдаг юм.

Төдөлгүй хорин жилийн туршид үргэлжилсэн улс төр, шашны эсргэцэл, сөргөөцөлдөөний үе ирсэн юм. Зарим нэгэн гайхамшигтай боловч аз амжилт багатай үргэлжилсэн үгийн зохиолууд үр дүнд зохиогдсон бөгөөд олон хүмүүс энэ үеийг түүний суу билэгийн гарз болсон үе гэж үздэг. “Хамба” нарыг үзэж ядаж, Парламентийн учир шалтгааныг хөхиүлэн дэмжиж, тэргүүлэн байсан тэрээр 10 гаруй жилийн туршид Кромвеллийн засгийн Латины асуудлыг хариуцсан Нарийн Бичгийн Дарга (Сайд) байсан бөгөөд өөрийн Пуританын номлол дээрээ хүмүүлэгийнхээ ухааныг хослуулсан нэгэн байсан байна. 43 наснаасаа сохорч, гурьан гэрлэлт нь бүтэлгүйтэж, “Сэргээн тогтоосон” (Хаант засгийг сэргээн тогтоосон Restoration-ий үе)-той холбогдон бүхий л улс төрийн найдвар, мөрөөдөл нь бүрхэг болсон юм. Уламжлагдан үлдсэн Христийн итгэл бишрэл болон шүлэг, яруу найргаас нь өөр юу ч түүнд үлдсэнгүй.

Алдагдсан Диваажин (Paradise Lost)-ийг бичсэн эрхэм маань бэлэвсэн эхнэр нь хүнд хандах бурхны арга замыг зөвтгөснийхөө төлөө 18 паундын хөлс авч байж. Шүлэг, яруу найраг нь энгийн, мэдрэмжтэй, тэчъяадсан байх хэрэгтэй хэмээн номлогч маань өөрийнхөө гаргасан жороо төдийлөн дагадаггүй ч бас байж. Түүний Ареопажитика* нь үг хэлэх эрх чөлөөг сонгодогоор хамгаалсан зохиол бөгөөд Кромвеллийн тогтоосон хатуу чанд Пуритан шашны дарангуйллыг хүчтэй дэмжсэн бүтээл байсан юм. Тэрээр гэр бүл салалтын талаарх үзэл бодлоороо өөрийнхөө цаг үеэсээ 300 жилээр түрүүлж байснаас гадна эмэгтэйчүүдийг ухаан нь самуурсан Барбарууд буюу зэрлэгүд гэж үзэж байсан. Хэлний агуу чадвартан бөгөөд Англи хэлээр Латин эсвэл Герег хэлнээ бичиж байгаа мэт бичдэг байсан байна.

*Ареопажитика нь 1644 онд, лицензгүйгээр хэвлэх эрх чөлөөний төлөө Милтоны Английн Парламентад хандан хэлсэн үг юм.  Энэ нь лицензлэгдсэн, хяналтан дор байдаг үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрх чөлөөний үндсэн эрхийг хамгаалсан түүхийн хамгийн нөлөө бүхий, сэтгэл хөдөлгөсөн гүн ухааны бүтээл бөгөөд урьд хожид хэвлэлийн эрх чөлөө хамгаалан бичигдсэн бүтээлүүдээс хамгийн чадварлаг нь хэмээн тооцогддог.

Тус бүтээл нь Английн Иргэний Дайны оргил үе болох 1644 оны 11-р сарын 23-ны өдөр хэвлэгдсэн. Ареопажитика нь Афины уран илтгэгч Исократын МТӨ 5-р зуунд бичсэн бүтээлийн нэрээр нэрллэгдсэн байна. (Ареопагус нь Афин хотноо байх домогт ёслолыг хийж гүйцэтгэдэг толгой бөгөөд Исократын сэргээн босгох гэсэн Зөвлөлийн нэр ажээ.) Искораттай нэгэн адилаар Милтон нь өөрийн хэлэх үгээ амаар хэлсэнгүй. Харин оронд нь түүнийгээ хэвлэмэл хуудас болгон, өөрийнхөө эсэргүүцэж байсан хоригийг хэргээр зөрчин хэвлэмэл байдлаар түгээсэн байна.

Парламентийн хүчтэй дэмжигч Милтон нь 1643 оны Лицензлэх Тушаалыг Герег, Ромын сонгодог нийгэмд тийм хязгаарлалт, хяналт байдаггүй байсан хэмээн эсрэг маргаж байсан. Өөрийн учир шалтгаанаа библийн болон сонгодог ишлэлүүдээр бүрэн дэмжиж байсан нь бүтээлээс нь харахад тодорхой.

Сонирхолтой нь Милтон Ареопажитика дээрх шигээ бүхэлдээ либертариан байгаагүй бөгөөд status quo ante-г (өмнөх статус кво) хамгийн сайн үйлчилнэ хэмээн маргадаг нэгэн байсан. Английн гаргасан өмнөх хуулиар бол бүх номнууд хэвлэсэн газар, зохиогчийн нэртэй байх ёстой. Милтоны маргаж байснаар ийм тогтолцооны үед хэрвээ шүүмжилсэн, хараасан материал хэвлэгдвэл тэдгээр номуудыг гарсных нь дараа устгаж болно гэж үзэж байсан байна.

Ареопажитикаг Алдагдсан Диваажинтай зэрэгцүүлэн унших нь зүйтэй хэмээн үздэг бөгөөд дээрх хоёрын эхийг харьцуулан ойлгосноороо Милтоны хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй шашны хандлагыг харах цонхыг өөртөө нээж чадах юм.

Дундаж уншигч энэхүү гунигтай эрхэмтэй танилцахдаа хоёр саад бэрхшээлтэй тулгарна: эхнийх нь Милтон өөрөө, хоёрдахь нь Милтонизм.
Жон Милтоныг таашаахад хүнд. Сэтгэл үл татам байхын шийтгэлд шаналсан тэрээр бишрэн шүтүүлэх хүртэлээ бага уншигдаж, арайхийж хүлээн зөвшөөрөгдөх хүртэлээ бага бишрэн шүтэгдсэн гэж хэлвэл зохилтой. Теннисоны нэрлэсэнчлэн “Бурхнаас бэлэглэсэн Английн дуу хоолой” бол хангалттай доромжлол үзсэн дуу хоолой билээ. Милтон бол туйлын зүрх зоригтой нэгэн. Гэхдээ энэ бол хүмүүнлэгтэй нийлээгүй харин ч зөрүүд гөжүүдлэл ханхлуулснаараа төсөөллийн очийг хаядаг төрлийн зориг байсан. Түүний ихэмсэг байдал нь хэтэрхий өндөр байсан. Хамт амьдрахад хүртэл хэцүү нэгэн байсан гэдэг. Шекспир, тэр ч байтугай Данте түгээмэл биш байсан ч гэсэн хүлээн зөвшөөрөгдсөн хадлагыг өөртөө хүлээж байсан бол Милтонд тэр нь байхгүй байлаа. Сэмьюэл Жонсоны Торизмыг хүлээн авах юм бол түүний Милтоны талаар хийсэн тодорхойлолт болох “хэрцгий, дотогшоо бүгд найрамдахч (republican)” гэсэнтэй санал нийлэхгүй байхын аргагүй.

Түүний бичлэгийн зохиомж нь эзэндээ тун тохирсон. Милтоны бахархалтайгаар хэлсэнчлэн үүнд “дундуур нь ниснэ” гэсэн ойлголт байж болохгүй. Энэ нь сүрлэг байж болно, эсвэл нээлттэй байж бас болно, бүр тэнгэрлэг байж болно, эсвэл бүр бардамналтай байж болно. Үргэлж биш тохиолдох цөөн хэдэн шүлэгнээс бусад тохиолдолд түүний бүтээлүүд нь хэзээ ч сэтгэл татам, тайван эсвэл хялбар байгаагүй. Эдгээр нь харинч эсрэгээрээ хүнд, хэцүү, үгийн сан болон өгүүлбэр зүйн хувьд гажиг, туйлын хүчтэй ихэсгэлтэй аж.

Милтоныг огт уншихгүй алгасах хэрэгтэй гэж зөвлөж ч бас болох юм. Гэхдээ энэ бол миний хэлэх зөвлөгөө биш. Түүний шашин судлал болон ухамсрын өвгөрөлтийн хувьд, (хэдийгээр өөрийнх нь хувьд хэв маягчлал биш байсан ч гэлээ) түүний бүхий л хэв аяглалуудын хувьд, түүний бие хүнийх нь төлөв байдлын бүхий л сөрөг соронзонгийн хувьд, тэрээр өөрийн шүлэг яру найраг болон үргэлжилсэн үгийн зохиолынхоо хувьд агуу уран бүтээлч, зохиолч байж чадсан. Очир алмааз гэж тэрээр нэрлэх байсан түүний хад чулуу шиг тэнгэрлэг байдлаараа тэрээр бидний цаг үеийг хүртэл өөрийнхөө ихэмсэг, язгуур сурвалжит инээмсэглэн, өөрийнхөө хэлэх гэсэн үгсээ өгүүлсээр байгаа учир л түүнийг Амьдралынхаа туршид унших ёстой бүтээл, зохиолч хэмээн онцлоод байгаа хэрэг.

Милтоныг уншихад зориулан өөрийгөө хүртэл онцгойлон тохируулах, өөрчлөхөд алдах зүйл байхгүй. Хэрвээ тэрээр музейн үзмэр байсан бол тэрээр туйлын ховор үзмэр байх байсан. Хэрвээ та түүний Алдагдсан Диваажин-гийн хэлэх гэсэн санааг хүлээж авч чадахгүй бол ядаж л түүний зохиолын тансаг аялгуу, сайтар боловсруулсан дүрслэл, Сатаны хөрөг, Милтон өөрөө олон талаараа адилхан унаж буй Бурхан зэргийг нь уншиж болох юм. Хэн ч түүн шиг ийм агуу бичихгүй л болов уу. Түүний хамгийн тансаг бичигдсэн үргэлжилсэн үгийн зохиолд л гарах тийм төгс, донсолгоотой үеийг хэн дахин хэзээ ч хүлээн өөртөө авч чадахгүй.

Анх удаагаа танихгүй Готик сүмд хөл тавих үед бидний ч гэсэн мэдрэмж олон талтай болж ирдэг. Эхлээд харь элгийн мэт, хэтэрхий ээдртээтэй мэт, хүнд нэг л тийм ойр биш мэт санагдана. Гэхдээ жаахан удан, дасах тусмаа бид түүнийг барьсан хүмүүс оюун санаандаа юуг төсөөлж байснаас нь эхлэн ойлгож хүлээн авч мэдэрч эхэлдэг шүү дээ. Бага багаар барилгын бүтэц болон түүний дотор чимэглэлүүд нь өнгөний хослолууд нь танил болж ирдэг. Төдөлгүй агуулга, шинж чанараараа өөр боловч хоорондоо бүрэлдэх боломжтой “бахархмаар” болон “гоо сайхны таашаал”гэсэн  хоёр маш энгийн тодорхой төсөөлөл бидний оюун санаанд бууж ирнэ. Милтоныг яг л ингэж тодорхойлох хэрэгтэй болов уу. Тэрээр цаг үргэлж эдгээр сэтгэл хөдлөлийн онгод нь байж чадахгүй мөн цаашлаад түүнийг байнга эрэлхийлэн хайгч ч бас биш юм. Гэхдээ л түүний бичсэнг танд зөвлөж байна. Милтон таныг хэтэрхий ядраах эсвэл бидний энгийн оюун бодолд хэтэрхий ихэмсэг, тэнгэрлэг байвал түүнийг нь алгасаад харин бага тунгаар  унших аваас түүний зохиолууд ч бас нийгэмшил, түүний сэтгэл зүйд эрхэм чухал үүрэгтэй юм шүү. Монгол хэлнээ түүний бүтээлээс орчуулсан тохиолдол цөөн, зарим нэгэн Англи хэл судлаачдын бичгийн цааасан дундах ноорог дотор орчуулгын оролдлогууд байж болох юм. Харин манай блогт түүний “how soon hath time” шүлгийнх нь орчуулга бий.

Tweet This Post

In Xanadu did Kubla Khan
A stately pleasure-dome decree:
Where Alph, the sacred river, ran
Through caverns measureless to man
Down to a sunless sea.So twice five miles of fertile ground
With walls and towers were girdled round:
And here were gardens bright with sinuous rills
Where blossomed many an incense-bearing tree;
And here were forests ancient as the hills,
Enfolding sunny spots of greenery.
But oh! that deep romantic chasm which slanted
Down the green hill athwart a cedarn cover!
A savage place! as holy and enchanted
As e’er beneath a waning moon was haunted
By woman wailing for her demon-lover!
And from this chasm, with ceaseless turmoil seething,
As if this earth in fast thick pants were breathing,
A mighty fountain momently was forced;
Amid whose swift half-intermitted burst
Huge fragments vaulted like rebounding hail,
Or chaffy grain beneath the thresher’s flail:
And ‘mid these dancing rocks at once and ever
It flung up momently the sacred river.
Five miles meandering with a mazy motion
Through wood and dale the sacred river ran,
Then reached the caverns measureless to man,
And sank in tumult to a lifeless ocean:
And ‘mid this tumult Kubla heard from far
Ancestral voices prophesying war!

The shadow of the dome of pleasure
Floated midway on the waves:
Where was heard the mingled measure
From the fountain and the caves.
It was a miracle of rare device,
A sunny pleasure-dome with caves of ice!
A damsel with a dulcimer
In a vision once I saw:
It was an Abyssinian maid,
And on her dulcimer she played,
Singing of Mount Abora.
Could I revive within me
Her symphony and song,
To such a deep delight ‘t would win me
That with music loud and long,
I would build that dome in air,
That sunny dome! those caves of ice!
And all who heard should see them there,
And all should cry, Beware! Beware!
His flashing eyes, his floating hair!
Weave a circle round him thrice,
And close your eyes with holy dread,
For he on honey-dew hath fed,
And drunk the milk of Paradise.

——————————————————-
Хубилай Хаан

Хvмvvний зvйрлэлд оршил vгvй ангалыг шувтлан
Гэрэл vгvй тvнэр тэнгисийг зорих
Буртаг vгvй ариун Альп* мeрeн урсах
Шанду нутагт таашаалын асар цогцлуулахаар
Хубилай хаан зарлиг буулгав.

Агар зандан модод цэцэглэн дэлгэрсэн
Аялан мяралзах горхинд гэрэлтэх цэцэрлэг
eнгe ногоорон, нарны илчийг тэвэрсэн
eвгeн толгодын настай тvн шугуй багтаасан
Хугас eртee vржилт газар
Хэрэм цамхагт хvрээлэгдэв.
Хушин хучлагатай ногоон толгой дундуур урсах
Хeлгvй, vйлгvй тэр хавцал ангалын бишрэмийгээ!
Чивэлт амрагтаан гашуудах бvсгvйн гингэнээнд
Тэврvvлэн эзэмдvvлэн саран дундрахуй дор цогцлох
Ариун бас шvншигт, ай онгон дагшин нутаг!

Энэхvv хавцлаас сагах эцэсгvй нууцлагтай зэрэгцэн
Энэ бeглeрсeн орчлон амьсгаа нэг ававуу гэлтэй
Энгvй их усан сад тавин олгойдов гэнэ.
Огцом огцом оргилох тэр тэсрэлтийн дундаас
Ойх мeндeр, цайруулагчийн дор бvжих буудай адил
Олон олон хад чулуу, хайлмаг vсчин унан байв.
Vсчин бvжих хад чулуун дундаас
eгvvлшгvй ариун мeрeн урсан ундрав.
Дов сондуул, модод дундуур ариун мeрeн
Таван саахалтын газар мурилзан урссаар
Хvмvvний зvйрлэлд оршил vгvй ангалд тулан
Хоосон амьгvй далайд нvргэлэн живэв.
Эцэсгvй нvргээн дундаас Хубилай Хаан
Эцэг eвгeдийнхee дайны уухайг/их хэнгэрэг дэлдэхийг сонсов.

Цайдам хавцал, усан оргилох тэртээгээс
Цогц аялгуу сонсогдох газарт
Цэнгэлийн ордны бeмбeгeр сvvдэр
Зэргэлээтэх тvрлэг дунд хeвeн байлаа.

Цэвдэг агуй бvхий нарлаг таашаалын асар нь
Цэвэр бас ховор vзэгдлийн ид шид гэлтэй!
Яруусан тодрох дvр зураглал дахь
Ятга татсан язгуур eндeр бvсгvй нь:
Амара* уулын магтууг
Аргагvй сайхан эгшиглvvлсэн
Абассины* шивэгчин байлаа.
Дуу хоолой дуурсах аялгууг нь
Дотроон би ахин амилуулж чадах аваас
Улам чангаран, улам уянгалах аялгуутай хамт
Улангассан баяр цэнгэлд би эзэмдvvлэх байлаа
Нvдэндээн тэр бeмбeгeр ордонг байгуулах байлаа
Нарлаг ордонг, бас цэвдэг хавцал агуйг!

Сонссон бvхэн vvнийг ургуулан харж чадах агаад
Саатаач! Саатаач! хэмээн уулга алдах нь лавтай.

Тvvний гялалзах нvд, намирах vс!
Энэ биеийг нь гурвантаа eлгийдмvй
Эмээнгvй бас хvлцэнгvй нvдээ анихуйд
Дэлбээ цоморлигоос ялгарах охиор тэжээмvй
Диважингийн урагийг залгиулмуй.

* Герегийн домог зvйгээр бол амьдрал болон хэлний эх болсон Алфа vсэг тvvгээр нэрлэгдсэн Абассинд байх диваажингийн цэцэрлэг Эдэнд урсах аж.
* Абора уул нь эртний Абассинд байх уул бeгeeд Библийн тvvхээр бол /пзалмууд/ Абассины ханхvv нар vе залгамжлан хамгаалдаг /этиофын баатар эрс арслан хeтлeн хааныхаа амийг сахьдаг байсантай ижил/ бурхадын eлгий нутаг аж.
2 Одоогийн Этиоф

Tweet This Post

Vгvйсгэл тохиохуйд улиран одох нь
Улирал нь ирэхvйд хагдран унах нь
Vvрдийн хайр бишийн учгийг хvлээж
Vнэн сэтгэлтэй ураг vл барилдамуу
Vгvй, энэ бол далайн хар салхинд ч vл ганхах
Vvрд гялалзан байх гэрэл байх учиртай
Vнэн ахуй нь vл мэдэгдэх ч, vvрэг нь тодорхой
Vvрэглэн тєєрєх завийг залагч од нь байх ёстой

Хацар уруулын улаан хадуурын ирэнд єртєвч
Хайр гэдэг нь цаг хугацааны хохирогч биш
Xором, єдєр хоногоор нас нь vл тоологдох
Хорвоогийн тєгсгєлийг vзэх хувьтай мэдрэмж

Бодрол минь алдаатай байж, бидэнд бас нотлогдвол
Бичсэн бvтээл, бас бидний хайр дурлал байгаагvй болог.

———————–

Sonnet 116

Let me not to the marriage of true minds
Admit impediments. Love is not love
Which alters when it alteration finds,
Or bends with the remover to remove:
O no! it is an ever-fixed mark
That looks on tempests and is never shaken;
It is the star to every wandering bark,
Whose worth’s unknown, although his height be taken.
Love’s not Time’s fool, though rosy lips and cheeks
Within his bending sickle’s compass come:
Love alters not with his brief hours and weeks,
But bears it out even to the edge of doom.
If this be error and upon me proved,
I never writ, nor no man ever loved.

Tweet This Post

Ойворгон олон чамайг онилон буруушаахуйд
Оюунаа vл алдан хэрвээ чи тэнцэж чадваас
Огтоос бvгд чамд эргэлзэн хуйлрахуйд
Орчилдоо эргэлзээг нь багтаан чи єєртєє л итгэж чадваас
Yзэмж vл тєгєлдєр, ухаалаг хурц яариагvй байгаад
Єєрєє чи худалд тооцогдсон ч, vгэнд нь vл уусаж
Yзэн яадагдаж байсан ч, vйлээн баран vл єрвєлзєж
Єєрийнхєє цагийг тэсвэртэй хvлээж хэрвээ чи чадваас

Хvслийнхээ боол бололгvй мєрєєдєж чадваас
Хэтийн зорилгодоо живэлгvй эргэцvvлж бодож чадваас
Хуурмаг яалалт, худал сvйрлийн аль алиныг
Хамтад нь эн тэнцvvхэн хvлээн авч чадваас
Yнэн vгсийг чинь єєдгvй амьтад зувчуулж
Yнэнхvv тэнэгсийг урхидахыг сонсоод тэсэж чадваас
Амидралаа зориулсан бухэн ар араасаа сvйрэхийг хараад
Адгалгvй єндийн, мохсон багажаараа ахин босгож чадваас

Олсон бvхнээрээ овоо хэрвээ босгоод
Огтхон ч vл эргэлзэн тvvгээрээ аз туршиж чадваас
Оргvй бvхнээ алдлаа ч гарааныхаа цэгээс нь
Олиж алдагдалаа тоочилгvй бvхнийг эхлvvлж чадваас
Энэ бvхэн тvvх болсон хойно ээлж чинь ирэхгvйд
Эрvvл ухаан, зvрх сэтгэл, бие махбодио хєвчилж чадваас
Тэсэх хэрэгтэй гэх хусэл зоригоос єєр
Тvшиг vгvй хоосон ахуйд чи тэсэж чадваас

Хурсан олонтой ярихдаа хvндлэл тvшигийг нь хvлээж
Хаадийн хvрээнд алхахдаа харц олонд элбэрэлтэй байж чадваас
Хайрт анд, єстєн дайснаасаа хараал занал ул хулээж чадваас
Хvн ард чамд туйлдаа хvртэл бишрэхгvй ч итгэсээр байваас
Ахиж vл олдох єршєєл нь vгvй мєч бvрийг
Алс хэтийн зорилгынхоо агуулгаар дvvргэн байваас
Алтан дэлхий баялагтайгаа чамд сєхєрєх болно
Ай, тvvнээс ч илvvтэйгээр алдрай хvv минь чи “ХYН” болно.

2003-08-27

[IF]

If you can keep your head when all about you
Are losing theirs and blaming it on you,
If you can trust yourself when all men doubt you
But make allowance for their doubting too,
If you can wait and not be tired by waiting,
Or being lied about, don’t deal in lies,
Or being hated, don’t give way to hating,
And yet don’t look too good, nor talk too wise:

If you can dream–and not make dreams your master,
If you can think–and not make thoughts your aim;
If you can meet with Triumph and Disaster
And treat those two impostors just the same;
If you can bear to hear the truth you’ve spoken
Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to, broken,
And stoop and build ‘em up with worn-out tools:

If you can make one heap of all your winnings
And risk it all on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
And never breath a word about your loss;
If you can force your heart and nerve and sinew
To serve your turn long after they are gone,
And so hold on when there is nothing in you
Except the Will which says to them: “Hold on!”

If you can talk with crowds and keep your virtue,
Or walk with kings–nor lose the common touch,
If neither foes nor loving friends can hurt you;
If all men count with you, but none too much,
If you can fill the unforgiving minute
With sixty seconds’ worth of distance run,
Yours is the Earth and everything that’s in it,
And–which is more–you’ll be a Man, my son!

Tweet This Post

Зуны өдөртэй чамайгаа зүйрлэх үү?
Заяасан үзэсгэлэн тань илүү энхрий ялдам:
Урин цагийн хонгорцогийг уухилуу салхи сэгсчихүй
Улирал зуны нас тун богинохон байх юм.

Хурмастын мэлмий хааяахан хэт халуун төөнөвч
Халхлагдаж, алтлаг үзэмж нь үргэлж л бүүдийнэ
Болзошгүй, эсвэл байгалийн эрхээр улиран хагдарч
Бүгдээс сайхны дээд бүхэн зүсээ алдана.

Харин чиний мөнхийн зун үл улирах агаад
Хосолсон гоо тань эзэмшлээ үл гээхийн хамтаар
Үхэл ч өөрийн сүүдрээрээ хучиж үл сайрхах бөгөөд
Үл замхрах шүлэгстэй минь хамт үүрд чи амьдарсаар.

Хүн төрөлхтөн мөхөөгүй, харалган болоогүй цагт
Холбосон шадууд оршин, хонгор чамд амьдрал тэтгэнэ эгнэгт.

XVIII

Shall I compare thee to a summer’s day?
Thou art more lovely and more temperate:
Rough winds do shake the darling buds of May,
And summer’s lease hath all too short a date:
Sometime too hot the eye of heaven shines,
And often is his gold complexion dimmed,
And every fair from fair sometime declines,
By chance, or nature’s changing course untrimmed:
But thy eternal summer shall not fade,
Nor lose possession of that fair thou ow’st,
Nor shall death brag thou wander’st in his shade,
When in eternal lines to time thou grow’st,
So long as men can breathe, or eyes can see,
So long lives this, and this gives life to thee.

2006.07.17

2.am

Tweet This Post

Жон Милтон (1608-1674)

Цаг хугацаа юутай хурдан …

Хорин гурван жилийг минь жигүүртээ тээн одсон
Хангал залуу насны зальжин хулгайч цаг хугацаа юутай хурдан өнгөрнө вэ!
Шавдуу, давчдуу өдөр хоногууд минь дээд хурдаараа нисэн алга болох авч
Хал суусан хаварт минь цэцэглэсэн, дэлбээлсэн зүйл ер үл үзэгдэх аж.

Эрийн цээнд хүрэхэд тунчиг ойртсон үнэнийг
Магадгүй төрх минь үгүйсгэн няцааж болох ч
Дотоод сэтгэлд минь боловсорсон зүйл тун бага харагдаж
Цаг үеийн сатаарал хэсэг илүү зугаа л хоцорч.

Тарчиг доод гарал ч бай, тансаг дээд язгуурын алинд нь ч
Их бага ч бай эсвэл ирмүүн хойргын алинд нь ч ижилхэн
Цаг хугацааны эрхшээлд бурхны хүслээр хөтлөгдөн очих тул
Энэ шалгуур эгнэгт хатуу чанд баримтлагдах ёстой;

Хувь тавиланг зангидах агуу эзний мэлмий надад хэрвээ заяах аваас
Хамаг бүхний зангилаа ийнхүү тайлагдан харагдамуу.

2006.06.26

Sonnet VII: How soon hath Time, the Subtle Thief of Youth

How soon hath Time, the subtle thief of youth,
Stol’n on his wing my three-and-twentieth year!
My hasting days fly on with full career,
But my late spring no bud or blossom shew’th.
Perhaps my semblance might deceive the truth
That I to manhood am arriv’d so near;
And inward ripeness doth much less appear,
That some more timely-happy spirits endu’th.
Yet be it less or more, or soon or slow,
It shall be still in strictest measure ev’n
To that same lot, however mean or high,
Toward which Time leads me, and the will of Heav’n:
All is, if I have grace to use it so
As ever in my great Task-Master’s eye.

Tweet This Post

Ээх, энэхvv богинохон ядмагхан шvлгийг унших vед
Энэ биеэ би элс шавартай ижилсvvлчихсэн байна байхдаа
Эгэлхэн даржин нэрийг минь дуурсалгvй
Энхрий хайраа єнгєрєхтэй минь хамт булшлаарай

Ганихарсан чамайг хашир хорвоо узээд
Ганц намайг бус, чамайг бас элэглэчих вий дээ.

no longer mourn for me when i am dead
than your shall hear the surly sullen bell
give warning to the world that i am fled
from this live world with vildest worms to dwell.
nay, if you read this line, remember not
the hand that writ it, for i love you so,
that i in your sweet thoughts would be forgot,
If thinking on me then should make you woe.
o if, i say, you look upon this verse,
when i, perhaps, compounded am with clay,
do not so much as my poor name rehearse,
but let your love ev’n with my life decay,
lest the wise world should look into your moan,
and mock you with me after i am gone.

Tweet This Post

Миний хайрт мөс шиг харин би гал адил

Мөнхүү түүний хүйтэн нь туйлын агаад

Миний час халуун тэмүүлэлд үл хайлахаар барам

Сөгдөн гуйх тусам улам хахир болохын учир юунд вэ?

Эсхүл миний хэтийдсэн халуун тэмүүлэл

Энхрий түүний зүрх царцаам хүйтэнд үл саарч

Буцлах адил улам шатан дүрэлзсээр

Бадрах гал маань улам асахын учир юусан бэ?

Гайхамшигтай бас зүйлсийг дурдваас

Бүхнийг хайлуулагч гал мөсийг улам царцааж

Утгагүй хүйтэндээ өлгийдүүлсэн мөс харин

Гал асах очийг хаях нь ямархан ид шид гэлтэй?

Эрхэм оюунд хайр дурлалын хүч мөнхүү буух юм

Ингэж л байгалийн бүхий л зүй тогтолыг сөрөн зөрчих юм.

Edmund Spenser: Sonnet 30

My love is like to ice, and I to fire:
how comes it then that this her cold so great
is not dissolv'd through my so hot desire,
but harder grows, the more I her entreat?

Or how comes it that my exceeding heat
is not delayed by her heart frozen cold,
but that I burn much more in boiling sweat,
and feel my flames augmented manifold?

What more miraculous thing may be told
that fire, which all thing melts, should harden ice:
and ice which is congealed with senseless cold,
should kindle fire by wonderful device?

Such is the pow'r of love in gentle mind
that it can alter all the course of kind.

Tweet This Post