americaslibrary.gov

“Торонд буй шувууд яагаад дуулдагийг би мэднэ” … Данбар

Түүний хэлсэн дээрх үг ямар ч тайлбараас илүүтэй Пол Лоренс Данбарын ээдрээтэй шаналалыг бүрэн дүүрэн илэрхийлж чадах юм. Өөрийн шүлгээ олонд хүргэхийн тулд тэрээр өөрийнх нь амьдарч байсан үеийн сонголтын хяхал хавчилт болон үзэл бодлын дундуур “дуулах” хэрэгтэй болдог байсан биз.

Америк үндэстний хэмжээнд хүрч, үндэсний хэмжээнд танигдсан анхны Африк гаралтай Америк зохиолчдын нэг болох Данбар нь Кентакигаас ирсэн боол бөлгөө гэр бүлээс гаралтай нэгэн байжээ. Боолчлолыг халах тухай Линкольн Ерөнхийлөгчийн тунхаглал гарахаас өмнөх үеийнхэний шууд үр удам болохоор түүний хувьд уран бүтээлийн сэдэв нь “далай тэнгис” адил цалгилж байсан биз.

Охайо мужийн Дайтон хотын ахлах сургуулийнхаа цорын ганц Африкийн Америк сурагч байсан. Тэрээр сурлагаараа гоц ялгаран гарч, сургуулийн сонингийн редактор хийн ангийн дарга хүртэл болж явжээ. Гэсэн хэдий ч, сургуульдаа гаргасан амжилтыг нь үл харгалзан насанд хүрэгчдийн ертөнц түүнийг өөрийгөө харуулахад төдийлөн нааштай хандаагүй бөлгөө. Өөрийнхөө арьсны өнгөөс шалтгаалан сонин эсхүл төрийн албанд алба хашиж чадахгүйд хүрсэн тул тэрээр долоо хоногийн 4 ам.долларын цалинтай цахилгаан шат ажиллуулагчийн ажил хийдэг байсан байна. Ажлын шаардлагаар цахилгаан шатны дуудлага хооронд өөрийнхөө бүтээлийг туурвидаг байсан байна.

Данбар өөрийн яруу найргийнхаа анхны боть болох “Oak and Ivy”-гаа мөнгө зээлэн хэвлүүлсэн байна. Хоёрдахь боть болох “Majors and Minors” нь 1895 онд хэвлэгдэжээ.  Нөлөө бүхий шүүмжлэгч, зохиолч Виллиам Дийн Хөүэлс түүний бүтээлийг таашаан тойм өгүүлэл бичих тэр нэгэн өдөр өөрийгөө алдарт хүрсэнээ мэдэрсэн гэдэг. Данбарын цухалдал, цөхрөлтэй холбоотойгоор, зохиолчийн онцгой чадвараа гаргасан шүлэгнүүд нь бус харин ч “эвдэрсэн хэлэн доторх жингэнээн” хэмээн өөрийнх нь хэлдэг  харуудын “аялгуу” (диалектик)-гаар бичсэн шүлэгнүүд нь олонд илүүтэй хүрчээ.

Бид баг зүүдэг

Хацар халхалж, харц бүдэгрүүлсэн
Хуурмаг дүрээр жуумалзах багийг бид зүүдэг.
Хүний хуурмаг зангийнхаа төлөөс болгон
Урагдаж – цусаар уйлсан зүрхнээс ундрах,
Утгагүй – үй олон үгсээр дүүрэн амаар бид инээдэг.

Шүүрс алдан, нулимс дуслуулах бүрийг тооцоход
Шамбал өөрөө цэцэн мэргэн байх ёстой гэжүү?
Хэрэггүй дээ, халхаа зүүн байх ахуйд
Харуул! Тэдэнд биднийг!

Бид инээлдэх авч, Агуу Христ танд тэр нь
Багтарсан сэтгэлээс огших бидний бахираан л байна.
Бид дуулалдах авч, өлмий доорхи хөрс маань
Бээрээс бээрт сунайх балиар балчиг л байна.
Гэсэн ч ертөнц өөрөөр зүүдлэг дээ
Гивлүүрээ бид зүүчихсэн хойно.

***************************************

We Wear the Mask

WE wear the mask that grins and lies,
It hides our cheeks and shades our eyes,—
This debt we pay to human guile;
With torn and bleeding hearts we smile,
And mouth with myriad subtleties.

Why should the world be over-wise,
In counting all our tears and sighs?
Nay, let them only see us, while
We wear the mask.

We smile, but, O great Christ, our cries
To thee from tortured souls arise.
We sing, but oh the clay is vile
Beneath our feet, and long the mile;
But let the world dream otherwise,
We wear the mask!

Tweet This Post

Хэний хэсэг тєгєл болохийг нь мэднэ
Хэрэг дээрээ эзэн нь тосгонд амидардаг
Хэдэн моддыг нь цас нэвсийтэл дарахыг харахаар
Хэсэг саатан зогссонийг минь мэдэхгvй биз дээ…

Эргэх тооллын хамгийн харанхуй vдэш
Энгvй ой модод, хєлдсєн нуурийн дунд
Эргэн тойронд айл амитангvй газар зогссонд
Эргэлзэн гайхахдаа залуу морь минь

Буруу зєрvv эндэгдэл гараагvй биз гэх шиг
Буулганийхаа хонхийг vе vе сэгсэрнэ.
Будран орох цас, бужигнуулах зєєлєн салхинаас єєр
Бодол сарниаж, тvвэг удах чимээ нь vгvй…

Гvн, тvнэр харанхуй модод сэтгэл татавч
Гэрээдээ тэмvvлэх аяанаа vргэлжлvvлэх учиртай
Гvн нойрондоо авттал бээрийг туулах нь дээ
Гvн нойрондоо шургатал бээрийг туулах нь дээ…

1999-10

Stopping By Woods On A Snowy Evening

by ROBERT FROST
Whose woods these are I think I know.
His house is in the village though;
He will not see me stopping here
To watch his woods fill up with snow.
My little horse must think it queer
To stop without a farmhouse near
Between the woods and frozen lake
The darkest evening of the year.
He gives his harness bells a shake
To ask if there is some mistake.
The only other sound’s the sweep
Of easy wind and downy flake.
The woods are lovely, dark and deep.
But I have promises to keep,
And miles to go before I sleep,
And miles to go before I sleep.

Нэгэн уран зохиол сонирхогч маань энэхүү шүлгийн тайлбарлалыг хийжээ. Та бүхэн түүнийг энэ хаягаар орж үзнэ үү.

Tweet This Post

Цаг хугацаа юуг ч үл хэлнэ харин би тийнхүү чамд хэлсэн
Цаг хугацаа зөвхөн бидний төлөх төлөөсийн үнэ цэнийг л мэднэ
Хэлж хэрэв чаддагсан бол би чамд мэдэгдэх байсан.

Алиа салбадайн үзүүлбэрт хэрэв бид мэгших хэрэгтэй бол
Авъяаслаг хөгжимчний тоглолтыг хэрэв бид зогсоох хэрэгтэй бол
Цаг хугацаа юуг ч үл хэлнэ харин би тийнхүү чамд хэлсэн.

Ямар ч тавиланг урдаас үл хэлж чадах агаад
Ярьж хэлэхээсээ хавьгүй илүүгээр би чамд хайртай учир
Хэлж хэрэв чаддагсан бол би чамд мэдэгдэх байсан.

Сэвэлзэх болохоороо салхи хаа нэгтэйгээс заавал ирнэ
Сэрчигнэх навчис гундахад хүртэл шалтгаан заавал байна
Цаг хугацаа юуг ч үл хэлнэ харин би тийнхүү чамд хэлсэн.

Магадгүй сарнай ургахыг үнэхээр хүсдэг байж болох
Зөн билиг ч оршин байхыг нухацтай санаархдаг байж болох
Хэлж хэрэв чаддагсан бол би чамд мэдэгдэх байсан.

Арслан бүгд босоод яваад өгнө гээд төсөөл дөө,
Адилхан цэрэг эрс, цэнгэг горхи ч мөн урсан одно;
Цаг хугацаа юуг ч үл хэлж, харин би тийнхүү чамд хэлээгүй билүү?
Хэлж хэрэв чаддагсан бол би чамд мэдэгдэх байсан.

2006.02.09

If I Could Tell You

Time will say nothing but I told you so,
Time only knows the price we have to pay;
If I could tell you I would let you know.

If we should weep when clowns put on their show,
If we should stumble when musicians play,
Time will say nothing but I told you so.

There are no fortunes to be told, although,
Because I love you more than I can say,
If I could tell you I would let you know.

The winds must come from somewhere when they blow,
There must be reasons why the leaves decay;
Time will say nothing but I told you so.

Perhaps the roses really want to grow,
The vision seriously intends to stay;
If I could tell you I would let you know.

Suppose all the lions get up and go,
And all the brooks and soldiers run away;
Will Time say nothing but I told you so?
If I could tell you I would let you know.

Tweet This Post