americaslibrary.gov

“Торонд буй шувууд яагаад дуулдагийг би мэднэ” … Данбар

Түүний хэлсэн дээрх үг ямар ч тайлбараас илүүтэй Пол Лоренс Данбарын ээдрээтэй шаналалыг бүрэн дүүрэн илэрхийлж чадах юм. Өөрийн шүлгээ олонд хүргэхийн тулд тэрээр өөрийнх нь амьдарч байсан үеийн сонголтын хяхал хавчилт болон үзэл бодлын дундуур “дуулах” хэрэгтэй болдог байсан биз.

Америк үндэстний хэмжээнд хүрч, үндэсний хэмжээнд танигдсан анхны Африк гаралтай Америк зохиолчдын нэг болох Данбар нь Кентакигаас ирсэн боол бөлгөө гэр бүлээс гаралтай нэгэн байжээ. Боолчлолыг халах тухай Линкольн Ерөнхийлөгчийн тунхаглал гарахаас өмнөх үеийнхэний шууд үр удам болохоор түүний хувьд уран бүтээлийн сэдэв нь “далай тэнгис” адил цалгилж байсан биз.

Охайо мужийн Дайтон хотын ахлах сургуулийнхаа цорын ганц Африкийн Америк сурагч байсан. Тэрээр сурлагаараа гоц ялгаран гарч, сургуулийн сонингийн редактор хийн ангийн дарга хүртэл болж явжээ. Гэсэн хэдий ч, сургуульдаа гаргасан амжилтыг нь үл харгалзан насанд хүрэгчдийн ертөнц түүнийг өөрийгөө харуулахад төдийлөн нааштай хандаагүй бөлгөө. Өөрийнхөө арьсны өнгөөс шалтгаалан сонин эсхүл төрийн албанд алба хашиж чадахгүйд хүрсэн тул тэрээр долоо хоногийн 4 ам.долларын цалинтай цахилгаан шат ажиллуулагчийн ажил хийдэг байсан байна. Ажлын шаардлагаар цахилгаан шатны дуудлага хооронд өөрийнхөө бүтээлийг туурвидаг байсан байна.

Данбар өөрийн яруу найргийнхаа анхны боть болох “Oak and Ivy”-гаа мөнгө зээлэн хэвлүүлсэн байна. Хоёрдахь боть болох “Majors and Minors” нь 1895 онд хэвлэгдэжээ.  Нөлөө бүхий шүүмжлэгч, зохиолч Виллиам Дийн Хөүэлс түүний бүтээлийг таашаан тойм өгүүлэл бичих тэр нэгэн өдөр өөрийгөө алдарт хүрсэнээ мэдэрсэн гэдэг. Данбарын цухалдал, цөхрөлтэй холбоотойгоор, зохиолчийн онцгой чадвараа гаргасан шүлэгнүүд нь бус харин ч “эвдэрсэн хэлэн доторх жингэнээн” хэмээн өөрийнх нь хэлдэг  харуудын “аялгуу” (диалектик)-гаар бичсэн шүлэгнүүд нь олонд илүүтэй хүрчээ.

Бид баг зүүдэг

Хацар халхалж, харц бүдэгрүүлсэн
Хуурмаг дүрээр жуумалзах багийг бид зүүдэг.
Хүний хуурмаг зангийнхаа төлөөс болгон
Урагдаж – цусаар уйлсан зүрхнээс ундрах,
Утгагүй – үй олон үгсээр дүүрэн амаар бид инээдэг.

Шүүрс алдан, нулимс дуслуулах бүрийг тооцоход
Шамбал өөрөө цэцэн мэргэн байх ёстой гэжүү?
Хэрэггүй дээ, халхаа зүүн байх ахуйд
Харуул! Тэдэнд биднийг!

Бид инээлдэх авч, Агуу Христ танд тэр нь
Багтарсан сэтгэлээс огших бидний бахираан л байна.
Бид дуулалдах авч, өлмий доорхи хөрс маань
Бээрээс бээрт сунайх балиар балчиг л байна.
Гэсэн ч ертөнц өөрөөр зүүдлэг дээ
Гивлүүрээ бид зүүчихсэн хойно.

***************************************

We Wear the Mask

WE wear the mask that grins and lies,
It hides our cheeks and shades our eyes,—
This debt we pay to human guile;
With torn and bleeding hearts we smile,
And mouth with myriad subtleties.

Why should the world be over-wise,
In counting all our tears and sighs?
Nay, let them only see us, while
We wear the mask.

We smile, but, O great Christ, our cries
To thee from tortured souls arise.
We sing, but oh the clay is vile
Beneath our feet, and long the mile;
But let the world dream otherwise,
We wear the mask!

Tweet This Post

Хэний хэсэг тєгєл болохийг нь мэднэ
Хэрэг дээрээ эзэн нь тосгонд амидардаг
Хэдэн моддыг нь цас нэвсийтэл дарахыг харахаар
Хэсэг саатан зогссонийг минь мэдэхгvй биз дээ…

Эргэх тооллын хамгийн харанхуй vдэш
Энгvй ой модод, хєлдсєн нуурийн дунд
Эргэн тойронд айл амитангvй газар зогссонд
Эргэлзэн гайхахдаа залуу морь минь

Буруу зєрvv эндэгдэл гараагvй биз гэх шиг
Буулганийхаа хонхийг vе vе сэгсэрнэ.
Будран орох цас, бужигнуулах зєєлєн салхинаас єєр
Бодол сарниаж, тvвэг удах чимээ нь vгvй…

Гvн, тvнэр харанхуй модод сэтгэл татавч
Гэрээдээ тэмvvлэх аяанаа vргэлжлvvлэх учиртай
Гvн нойрондоо авттал бээрийг туулах нь дээ
Гvн нойрондоо шургатал бээрийг туулах нь дээ…

1999-10

Stopping By Woods On A Snowy Evening

by ROBERT FROST
Whose woods these are I think I know.
His house is in the village though;
He will not see me stopping here
To watch his woods fill up with snow.
My little horse must think it queer
To stop without a farmhouse near
Between the woods and frozen lake
The darkest evening of the year.
He gives his harness bells a shake
To ask if there is some mistake.
The only other sound’s the sweep
Of easy wind and downy flake.
The woods are lovely, dark and deep.
But I have promises to keep,
And miles to go before I sleep,
And miles to go before I sleep.

Нэгэн уран зохиол сонирхогч маань энэхүү шүлгийн тайлбарлалыг хийжээ. Та бүхэн түүнийг энэ хаягаар орж үзнэ үү.

Tweet This Post

Хатаж шарласан моддын дунд харгуй салжээ
Хамтаар нь зэрэг аялж чадахгvй нь уучил
Хэсэг амсхийн алийг нь сонгохоо тээнэгэлзээд
Хол тэртээд бутан дунд алдарсанийг нь
Хараа тавин анхааралтай шинжээд
Халиурах өвс, хvсэлд нийцэж байхуйд
Хувь илvv байж юуний магад, нєгєєхийг нь
Хожим vл харамсах, шударга гэж vзээд сонжлоо.
Холхин єнгєрєх аянчны ул мєр
Хоёуланг нь ялгалгvй элээжээ
Хєлийн мєр навчсан дээр vл vзэгдэн
Харгуй зам энэ л єглєє ив ижилхэн зурайна.
Хэзээ нэгэнтээ дахин учрахдаа эргэлзэн байвч
Хуурмаг харгуй хэрхэн сэтгэл гижигддэгийг мэдэх ч
Хожмын учралд эхнийхийг нь vлдээе дээ! хэмээн
Хаа нэгтэй наснаас насанд
Харуусал алдан хэлэх байх даа.
Харгуй зам моддын дундуур салсан юм
Хамгаас бага аялсанаа сонгосон юм
Харин vvнээс л хамаг бvгд єєрчлєгдєж орхисон юм

THE ROAD NOT TAKEN

Two roads diverged in a yellow wood,
And sorry I could not travel both
And be one traveler, long I stood
And looked down one as far as I could
To where it bent in the undergrowth;
Then took the other, as just as fair,
And having perhaps the better claim,
Because it was grassy and wanted wear;
Though as for that the passing there
Had worn them really about the same,
And both that morning equally lay
In leaves no step had trodden black.
Oh, I kept the first for another day!
Yet knowing how way leads on to way,
I doubted if I should ever come back.
I shall be telling this with a sigh
Somewhere ages and ages hence:
Two roads diverged in a wood, and I-
I took the one less traveled by,
And that has made all the difference.

Tweet This Post

Үхлийг хүлээн зогсож чадаагүй учир –

Өгөөмөр тэрээр намайг авахаар ирсэн юм –

Үхэшгүй мөнхийг бас бидэнтэй –

Өөрийн сүйхэндээ суулгасан байлаа

Адгахыг тэрээр мэдэхгүй тул – алгуур бид хөдлөв

Алба цэнгэлийнхээ аль алиныг

Аргагүй түүний албат эзэмшилд нь –

Айлтгаж үлдээсэн билээ

Завсарлагаараа – тойрог болон наадах –

Хичээнгүй хүүхдүүдтэй сургуулийг өнгөрөв

Нүд алдам тариан талбайг туулав –

Жаргах наранг үдэв –

Шүүдэр сэгсчин, хүйт татуулан –

Тэр бидний хажуугаар өнгөрсөн байх – эсвэл –

Өмсгөл минь сийрэгхэн бөс л агаад –

Нөмрөг минь – сайн сүлжмэл аж –

Газар хавдчихсан мэт санагдуулах –

Дан байшингийн өмнө амсхийв:

Дээвэр нь ялгарах төдийхөн л харагдана –

Хүрээ гоёл нь – газарт тулсан үзэгдэнэ –

Тэрхэн даруйд л – зуу зуун жилүүд –

Молхи өдрөөс богино мэт санагдана

Тэгэхэд л морьдын хошуу анхнаасаа

Мөнхийн орныг – тэмүүлж байсныг ухаарна

Because I could not stop for Death,
He kindly stopped for me;
The carriage held but just ourselves
And Immortality.

We slowly drove, he knew no haste,
And I had put away
My labor, and my leisure too,
For his civility.

We passed the school, where children strove
At recess, in the ring;
We passed the fields of gazing grain,
We passed the setting sun.

Or rather, be passed us;
The dews grew quivering and chill,
For only gossamer my gown,
My tippet only tulle.

We paused before house that seemed
A swelling of the ground;
The roof was scarcely visible,
The cornice but a mound.

Since then ’tis centuries, and yet each
Feels shorter than the day
I first surmised the horses’ heads
Were toward eternity.

Tweet This Post